Luật An toàn thực phẩm 2010 · NĐ 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật ATTP (sửa đổi bởi NĐ 155/2018 và NĐ 85/2019) · NĐ 132/2024/NĐ-CP sửa đổi bổ sung NĐ 15/2018, hiệu lực từ 15/12/2024 · TT 38/2015/TT-BTC sửa đổi bởi TT 121/2025/TT-BTC về thủ tục hải quan.
Thực phẩm nhập khẩu phải kiểm tra ATTP không?
Có — hầu hết thực phẩm nhập khẩu phải kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) trước khi thông quan. Tuy nhiên, mức độ kiểm tra khác nhau tùy loại sản phẩm và lịch sử nhập khẩu của doanh nghiệp. NĐ 15/2018 (sửa đổi bởi NĐ 132/2024) quy định 3 phương thức kiểm tra:
| Phương thức | Áp dụng cho | Nội dung kiểm tra |
|---|---|---|
| Kiểm tra chặt | Lô hàng vi phạm lần trước; mặt hàng có cảnh báo quốc tế; DN mới nhập lần đầu | Lấy mẫu và kiểm nghiệm chỉ tiêu ATTP tại lab |
| Kiểm tra thông thường | Mặt hàng nhập thường xuyên, không vi phạm | Kiểm tra hồ sơ + cảm quan. Lấy mẫu ngẫu nhiên 5% |
| Kiểm tra giảm | DN có 3 lô liên tiếp đạt kiểm tra thông thường | Chỉ kiểm tra hồ sơ. Lấy mẫu ngẫu nhiên 5% số lô/năm |
Một số trường hợp được miễn: hàng mẫu dưới 10kg (hoặc 10 đơn vị), hàng quà biếu dưới mức quy định, hàng quá cảnh, hàng tạm nhập tái xuất, nguyên liệu sản xuất để xuất khẩu (gia công). Chi tiết tại Điều 13 NĐ 15/2018 sửa đổi.
Phân công quản lý — Bộ nào quản lý loại nào?
Thực phẩm nhập khẩu do 3 Bộ quản lý, doanh nghiệp phải xác định đúng Bộ quản lý để nộp hồ sơ đúng nơi:
| Bộ quản lý | Nhóm sản phẩm |
|---|---|
| Bộ Y tế | Thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung, phụ gia thực phẩm, nước uống đóng chai, sữa và sản phẩm từ sữa cho trẻ dưới 36 tháng |
| Bộ Công thương | Rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, bánh kẹo, dầu ăn, bột mì, ngũ cốc chế biến |
| Bộ NN&PTNT | Nông sản, thủy sản, thịt, trái cây tươi, rau củ, ngũ cốc thô, thức ăn chăn nuôi |
Đăng ký bản công bố sản phẩm
Trước khi nhập khẩu, doanh nghiệp phải hoàn tất đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc tự công bố sản phẩm — tùy loại:
- Đăng ký bản công bố (cần phê duyệt): Thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung vi chất, phụ gia thực phẩm, thực phẩm biến đổi gen — nộp tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế). Thời gian: 15 ngày làm việc. Giấy chứng nhận có hiệu lực 5 năm
- Tự công bố sản phẩm: Thực phẩm thông thường (bánh kẹo, nước giải khát, ngũ cốc...) — DN tự công bố và nộp bản công bố tại Sở Y tế hoặc Sở Công thương địa phương. Có hiệu lực ngay, không cần chờ phê duyệt
Quy trình nhập khẩu thực phẩm — từ A đến Z
- Đăng ký bản công bố / tự công bố sản phẩm tại cơ quan quản lý tương ứng — phải hoàn tất trước khi hàng về cảng
- Chuẩn bị nhãn phụ tiếng Việt — nhãn phải có đầy đủ thông tin theo NĐ 43/2017 về nhãn hàng hóa: tên sản phẩm, thành phần, hạn sử dụng, xuất xứ, thông tin dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng
- Đăng ký kiểm tra ATTP tại cơ quan kiểm tra được chỉ định — nộp hồ sơ khi hàng về cảng
- Kiểm tra và lấy mẫu — tùy phương thức kiểm tra (chặt/thông thường/giảm). Kết quả kiểm nghiệm: 5–15 ngày làm việc
- Nhận Thông báo kết quả kiểm tra — nếu đạt, nộp cho hải quan để thông quan. Nếu không đạt: tái xuất, tiêu hủy, hoặc chuyển mục đích sử dụng
- Thông quan và dán nhãn phụ — sau khi có kết quả đạt, hoàn tất thủ tục hải quan và dán nhãn phụ tiếng Việt trước khi đưa ra thị trường
Mã HS thực phẩm nhập khẩu phổ biến
| Loại thực phẩm | Mã HS | Thuế MFN |
|---|---|---|
| Bánh kẹo các loại | 1704 / 1806 / 1905 | 20–30% |
| Nước giải khát, nước ép trái cây | 2009 / 2202 | 20–40% |
| Thực phẩm chức năng | 2106.90 | 15% |
| Thịt bò đông lạnh | 0202 | 14–31% |
| Cá hồi, hải sản đông lạnh | 0303 / 0304 | 10–18% |
| Sữa bột, sữa công thức | 0402 / 1901.10 | 3–10% |
| Dầu ô liu, dầu ăn | 1509 / 1515 | 5–20% |
Nhãn phụ tiếng Việt phải được dán trước khi đưa hàng ra thị trường, không nhất thiết phải dán tại cảng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp chọn dán nhãn tại kho ngoại quan hoặc kho bảo thuế để tiết kiệm thời gian. Nội dung nhãn phải khớp với bản công bố sản phẩm đã đăng ký — sai lệch sẽ bị phạt từ 10–20 triệu đồng.
Hồ sơ hải quan nhập khẩu thực phẩm
- Tờ khai hải quan (khai trên VNACCS)
- Hợp đồng, invoice, packing list
- Bill of lading / AWB
- C/O (nếu xin ưu đãi thuế)
- Bản công bố sản phẩm / Bản tự công bố đã đăng ký
- Thông báo kết quả kiểm tra ATTP đạt yêu cầu
- Health Certificate từ nước xuất khẩu (bắt buộc với thịt, thủy sản, sữa)
- Phytosanitary Certificate (với nông sản, trái cây tươi)